Naogół można przyjąć, że każde zakażenie przy małej jadbwitości czynnika zakażającego może przebiegać jako typowo przewlekła sprawa. Gruźlica może usadawiać się wszędzie, powodując typowe zmiany przewlekłe, przeważnie z dążeniem do serowatego rozpadu. Objawem znamiennym dla gruźlicy jest niszczenie tkanek, któremu to zniszczeniu nie towarzyszy wcale, lub w stopniu bardzo słabym, odczyn reparacyjny otoczenia. Kiła, z natury wielopostaciowa, powoduje często schorzenia o cechach chirurgicznych. Prawie zawsze chodzi tu o kiłę trzeciorzędną, jedynie nietypowe usadowienie, np. na języku, pierwotnego owrzodzenia może niekiedy wprowadzić w błąd. Trzeciorzędna kiła, usa-dawiając się w najrozmaitszych narządach, może wywoływać bardzo różnorodne obrazy, niekiedy nawet przebiegające jakby zapalenie ostre z gorączką.