SPRAWY UWARUNKOWANE ZABURZENIAMI KRĄŻENIA I INNEMI.
Należą często do rozpoznań trudniejszych, niekiedy znowu do oczywistych. Z zaburzeń w zakresie krążenia odnotować należy zaburzenia wywoływane na drodze naczynioruchowej, np. chorobę Raynaud, następnie schorzenia samego narządu krążenia, np. żylaki, guzy krwaw-nicowe, martwica. Należą tu też stany, związane z zastojem chłonki, jak np. słoniowacizna. Zaburzenia unerwienia występują w postaci porażeń, przykurczów, zmian troficznych, np. artropathia ta-b e t i c a, bólów imitujących sprawy inne (np. bóle opasujące w wiądzie rdzenia). Zaburzenia przemiany materji, zmieniając podłoże, ułatwiają usadawianie się zakażeń, jak to bywa w cukrzycy, tak często wikłanej sprawami ropnemi; inne znowu prowadzą do objawów, które mogą być mylnie przyjęte za objawy organiczne, zwłaszcza w zakresie brzucha (wymioty i zaburzenia solca w mocznicy, objawy brzuszne w kwasicy i t. p.). Zaburzenia w wydzielaniu gruczołów dokrewnych często stanowią istotne jednostki chirurgiczne i podlegają leczeniu chirurgicznemu, jak np. wole, choroba Basedowa, choroba Addisona i inne.